De architect van MiCA over stablecoins, privacy en de dood van de dollar

De Amerikaanse dollar is een Ponzi scheme supported by aircraft carriers. Joachim Schwerin zei het alsof hij de tijd noemde. Het publiek in het Deloitte-kantoor wist even niet hoe te reageren. Sommigen lachten. Anderen klapten. Een paar keken ongemakkelijk. Schwerin is Principal Economist bij de Europese Commissie. Hij werkt bij DG GROW, het directoraat voor interne markt, industrie en ondernemerschap. Al meer dan tien jaar ontwikkelt hij beleid rond blockchain en crypto voor de reële economie. Hij was betrokken bij de ontwikkeling van MiCA, bij het DLT-pilotregime, bij de voorbereidingen voor de digitale euro. Als iemand weet hoe Europees cryptobeleid tot stand komt, is hij het. Op de Stablecoin Summit in Amsterdam ging Schwerin in gesprek met Jan Scheele, bestuurslid van BCNL Foundation. Het werd een openhartig uur over wat Europa goed doet, waar het faalt, en waarom we ons niet moeten laten opjagen door krantenkoppen uit Washington. LEES HIER MEER OVER Joachim Schwerin brengt Brussel naar Dutch Blockchain Week 2025 Sebastiaan Krijnen • 15-04-2025 Joachim Schwerin, topeconoom van de Europese Commissie, spreekt op Dutch Blockchain Week 2025 over MiCAR, Web3 en de toekomst van crypto. Lees verder →   MiCA begon niet met stablecoins Scheele vroeg naar de oorsprong van MiCA. Het antwoord was verrassend. Stablecoins stonden niet centraal toen de Commissie begon met het ontwerp van de verordening. “Toen we MiCA ontwierpen, hadden we geen stablecoins in gedachten,” zei Schwerin. “We keken naar de ICO-hype van 2017. We zagen dat interessante projecten verdwenen naar de Caraïben, naar dubieuze jurisdicties, simpelweg door gebrek aan rechtszekerheid. Toen zeiden we: laten we een verordening maken die innovatie bevordert.” Dit is een verhaal dat weinig mensen kennen. De Commissie begon in 2018 met de voorbereidingen. Het oorspronkelijke doel was niet consumentenbescherming of financiële stabiliteit. Het was het behouden van innovatie binnen Europa. De kern van MiCA, volgens Schwerin, zit in wat er niet in staat. De uitzonderingen. De utility tokens. Sectie 2 van de verordening. Daar zit de ruimte voor innovatie. Twee jaar later, in 2019, kondigde Facebook Libra aan. Toen werden politici wakker. De regeringen van Duitsland, Frankrijk en Nederland schreven een brief aan de Commissie. De boodschap was helder: dit moet verboden worden. Stablecoins zijn crimineel. “Ik citeer nu,” zei Schwerin. “Alles hieraan is crimineel. We moeten het verbieden. Dat was de reactie.” De Commissie koos een andere aanpak. Niet verbieden, maar reguleren. Regels opstellen die de Commissie redelijk achtte. Zes jaar onderhandelen Wat volgde was een Europees wetgevingsproces. De Commissie deed een voorstel. Zevenentwintig lidstaten plus drie geassocieerde landen keken ernaar via de Raad. Het Europees Parlement boog zich erover. Tientallen nationale toezichthouders wilden wijzigingen. “Zo krijg je een verordening,” zei Schwerin. “Dit is geen Emiraten waar ik naar de sjeik kan gaan en zeggen: ik heb een voorstel, teken even. Dit is een proces van zes, zeven jaar.” Een voorbeeld. De eis dat stablecoin-uitgevers dertig procent van hun reserves bij Europese banken moeten aanhouden. Dat kwam niet van de Commissie. Dat is een van de vele wijzigingen die tijdens het politieke proces werden aangebracht. “Daarom is MiCA zo’n lappendeken,” erkende Schwerin. “Delen werken. Delen niet.” 26 licenties, nul voor asset reference tokens Schwerin deelde actuele cijfers. In Europa zijn nu 26 goedgekeurde licenties voor e-money tokens. Vijftien daarvan zijn euro-gedenomineerd. Voorbeelden daarvan zaten in de zaal. Voor asset reference tokens, de tweede categorie stablecoins onder MiCA, is het aantal licenties nul. Het verschil tussen de twee is wezenlijk. Een e-money token is gekoppeld aan één fiatvaluta, één op één. Een asset reference token kan gekoppeld zijn aan een mandje van activa. “Het is volkomen natuurlijk en wenselijk dat je grondstoffen tokeniseren en gebruikt als reserve-activa voor een stablecoin,” zei Schwerin. “Je kunt dat met goud doen als je een goudderivaat gebruikt. Je kunt het niet doen met fysiek goud als grondstof. Dat is pervers. En dat is niet de schuld van MiCA dat zijn de Basel-regels en andere bestaande regelgeving.” De ECB maakt stappen. Vanaf maart kunnen getokeniseerde activa als onderpand dienen voor bepaalde transacties. Het is een kleine stap, maar de richting is goed. De dollar sterft Scheele stelde de vraag die iedereen wilde stellen. Hoe kijkt de Commissie naar de dominantie van dollar-gedenomineerde stablecoins? Europa hecht aan monetaire soevereiniteit. De euro is gebouwd op het idee van onafhankelijkheid van de dollar. Schwerin maakte direct een kanttekening. “Ik spreek niet namens de Commissie.” Hij wilde vrij kunnen spreken. Wat volgde was opmerkelijk voor een ambtenaar van zijn niveau. Toen kwam de uitspraak over de dollar als piramidespel. Schwerin legde zijn redenering uit. De dollar wordt ondersteund door militaire macht, niet door economische fundamenten. Dat is geen duurzaam model. “Kijk naar de cijfers van het IMF. De rol van de dollar als reservevaluta is gedaald van meer dan tachtig procent naar 56 procent. We zien de BRICS-landen opkomen. We zien anderen opkomen. De dollar sterft. Niet in één of twee jaar, maar binnen vijf tot tien jaar.” Hij plaatste het in historisch perspectief. Elke tachtig tot honderd jaar wisselt de dominante wereldvaluta. Dit is een natuurlijk proces. Het gebeurt nu. “Ik ben vrij ontspannen over deze dingen,” zei Schwerin. “We zien bepaalde pieken nu. Wat we moeten behouden is ons hoofd koel houden. Niet meegezogen worden door de krantenkoppen die paniek creëren. Gewoon ons werk doen.” Hij voegde eraan toe: “Iedereen in crypto weet dat een crypto winter veel productiever is dan een crypto summer.” De GENIUS Act is geen game changer Scheele vroeg naar het verschil tussen de Europese aanpak en de Amerikaanse GENIUS Act. Die wet geeft toch duidelijkheid? De cryptowereld vierde de ondertekening in juli 2025 als een doorbraak. Schwerin was sceptisch. “Jan, welke duidelijkheid geeft de GENIUS Act precies?” Hij maakte een vergelijking. Tijdens de voorbereidingen voor de summit had iemand hem gevraagd wat hij dagelijks over de Clarity Act dacht. Waarom zou hij over de Clarity Act nadenken? Waarom zou hem dat interesseren? Hij legde uit. De GENIUS Act is een paar paragrafen die een klein deel van de cryptomarkt regelen. Het gaat over reserves, over transparantie, over vergunningen voor stablecoin-uitgevers. Maar de echte verandering in Amerika is niet regelgeving, maar houding. Je kunt naar de SEC gaan zonder gearresteerd te worden. Je kunt met iemand praten en zaken doen. Dat is de verandering. De perceptie is verschoven, niet de wet. “En ik zie dat niet als solide business,” zei Schwerin. “Want wat de GENIUS Act niet biedt, en dat ontbreekt in een land waar ze ambtenaren met duizenden tegelijk ontslaan, zijn de kundige mensen met wie je praat wanneer je een project wilt implementeren.” In Europa heb je misschien te veel nationale toezichthouders. In Amerika ziet Schwerin een gebrek aan kwaliteit. De goede mensen verlaten de publieke sector en doen private projecten. “We houden niet van MiCA omdat het perfect is,” zei hij. “We houden van MiCA omdat we het beste wat we hebben op papier hebben gezet. We weten dat het niet geweldig is. We weten dat het fouten heeft. Maar het is als school: als het niet op papier staat, kan het niet besproken worden.” Geen MiCA 2.0 Schwerin was duidelijk over de toekomst. Er komt geen MiCA 2.0. De Commissie gaat niet opnieuw vijf of zes jaar door een politiek proces voor regelgeving die verouderd is tegen de tijd dat die van kracht wordt. “Het politieke klimaat nu is ook niet zodanig dat we het er makkelijk doorheen zouden krijgen,” voegde hij toe. De oplossing ligt elders. In december kwam het pakket voor de Savings and Investment Union. Daarin is bestaande financiële regelgeving ingrijpend gewijzigd. “De term DLT komt meer dan 700 keer voor in die nieuwe verordening,” zei Schwerin. “Al die infrastructuur wordt DLT-gebaseerd.” Het DLT-pilotregime is fors uitgebreid. De weg vooruit is niet nieuwe cryptoregelgeving, maar aanpassing van bestaande financiële regels. Privacy is het echte gevecht Schwerin noemde zichzelf een privacy-activist. Hij steunt Tornado Cash in de juridische procedures. Het is niet voor de bühne. Hij meent het. “Het gevecht vandaag is niet meer AML in het systeem krijgen,” zei hij. “Het gevecht is hoe we privacy behouden. Hoe we bedrijfsgeheimen beschermen.” Dit is niet alleen een principieel punt. Het heeft directe commerciële gevolgen. Schwerin legde uit waarom veel bedrijven nog geen digitaal geld adopteren. Ze zijn bezorgd dat analyse van hun transactiedata informatie geeft aan concurrenten. Metadata vertelt veel over een bedrijf. Betalingspatronen. Leveranciers. Klanten. Marges. Daarom stappen veel bedrijven ook niet in de metaverse. De data-exposure is te groot. “Digitalisering als zodanig is een geautomatiseerde verandering van de verhouding tussen privacy en traceerbaarheid,” zei Schwerin. “Het enkele feit dat je digitaliseert maakt je veel beter zichtbaar voor elke vorm van AML, terrorismefinanciering of compliance-activiteit.” Dit spreekt juist tegen het narratief dat crypto crimineel is. Marieke Flament had dat eerder op de dag ook al aangestipt. Het tegenovergestelde is waar. Financiële criminaliteit via crypto is lager dan via traditionele financiering. Blockchain is transparant. Cash niet. Schwerin wees op de ironie. De Commissie had dit begrepen toen ze in 2017 en 2018 discussieerden over dubieuze ICO’s en vermeend witwassen via crypto. De transparantie en traceerbaarheid van blockchain maken het juist makkelijker om transacties te volgen en onderscheid te maken tussen reguliere en illegale activiteiten. Wat de industrie wil Schwerin heeft zijn oor bij de industrie. Dat is zijn werk. En wat hoort hij? “De industrie zegt: kijk, we hebben een lijst met wensen. We hebben geautomatiseerde betalingen nodig. We hebben microbetalingen nodig. We moeten smart contracts kunnen gebruiken. We moeten 24/7, 365 dagen per jaar kunnen opereren. En wie dat op een betrouwbare manier aanbiedt, dat is een enorme kans.” Het heeft geen zin om opnieuw grenzen te trekken tussen de verschillende domeinen. Wat telt is functionaliteit, infrastructuur, betrouwbaarheid en interfaces. Europa’s kracht is risico-aversie Europa wordt vaak bekritiseerd om risicomijdend gedrag. Ondernemers in Silicon Valley nemen meer risico. Chinese bedrijven bewegen sneller. Europese regelgeving remt innovatie. Dat is het standaardverhaal. Schwerin ziet het anders. Die risico-aversie is juist een kans. “We leven op een continent waar mensen, ook ondernemers, meer risicomijdend zijn dan in andere delen van de wereld. Dat zien we constant. We willen zaken doen met mensen met wie we altijd al zaken doen, omdat we die mensen kennen.” Die cultuur is een kans nu de geopolitieke verhoudingen verschuiven. De Europese industrialisatie in de negentiende eeuw werd gedreven door banken, niet door individuele ondernemers zoals in de VS of het VK. Banken bezaten industriële bedrijven. Dat was ook zo in Nederland. En in Duitsland. “Dat creëerde problemen tijdens de financiële crisis en we moesten ze allemaal redden met belastinggeld,” erkende Schwerin. “Nog steeds wordt 75 procent van het MKB gefinancierd door banken, wat slecht is. Maar de banken zijn er. En we hebben industriële bedrijven met geavanceerde projecten.” Hij noemde namen. DZ Bank. ING. Rabobank. Die banken weten waar hun industriële klanten zijn. En die klanten willen samenwerken met hun bank om tokenized deposits te implementeren. Ze gebruiken stablecoins als leercurve om te leren hoe de technologie werkt voordat ze de volgende stap zetten. Dat is de kracht van Europa: 450 miljoen mensen in een risicomijdende omgeving met duidelijke spelregels. Je hoeft alleen maar de mensen te activeren die er al zijn en zinvolle concurrentie te creëren. Euro-stablecoins gaan marktaandeel winnen Schwerin noemde het oneerlijk, hoewel het correct is dat euro-gedenomineerde stablecoins nog minder dan één procent van de markt hebben. Er komt elke week een nieuwe licentie. Er zijn spannende projecten. “Binnen twee tot drie jaar zullen euro-gedenomineerde stablecoins fors marktaandeel winnen,” voorspelde hij. “Maar ook andere producten. Laten we over een jaar of twee opnieuw praten.” Chemie met je toezichthouder Scheele vroeg wat Schwerin zou willen zien als Europa zijn stablecoin-strategie goed uitvoert. Meer licenties? Meer CBDCs? “Wat ik echt zou willen zien is een diepere discussie over hoe we de systemen integreren zodat het operationeel werkt,” antwoordde Schwerin. Hij wees op een fundamenteel probleem. In het digitale domein gelden andere regels dan in de reële economie. Als het gaat om aansprakelijkheid, om tracking van transacties, om compliance. De productaansprakelijkheidsrichtlijn werkt anders in het digitale domein dan voor fysieke producten. Zolang die tweedeling bestaat tussen financiële regels en regels voor de reële economie, hebben we een probleem. “We moeten begrijpen dat waar we over praten code is,” zei hij. “Het is niet iets zoals een container of auto daarbuiten. Het is een reeks enen en nullen die verschillende betekenissen kan hebben afhankelijk van de context. En we hebben eeuwen aan gevestigde regelgeving die nul begrip toont van wat een digitale economie betekent.” De oplossing is niet alleen de businessmodellen hebben. Het is ook weten hoe je ze implementeert en integreert vanuit een bedrijfsperspectief in je betalingsstromen. Wat met je interne compliance? Wat met je data? Wat met alle educatie die nodig is? Je hebt een holistisch beeld nodig. Schwerin organiseert al twee jaar een rondetafelbijeenkomst die door Europa trekt. Industrie komt met vragen. Ze zoeken samen naar antwoorden. Dat moet een informele markt worden. “Je moet niet de hoop hebben dat welke vraag of probleem je ook hebt, opgelost wordt door Europese regelgeving,” zei hij. “Maar het team dat je bij de toezichthouder treft is van absoluut belang.” Tot slot had Schwerin advies voor iedereen die met regulering worstelt. Het hangt af van de chemie met je toezichthouder. Hoe overtuigend je je zaak kunt maken. “Ik zie heel vaak op nationaal niveau dat een klein project naar een toezichthouder gaat, iets wat ik heel eenvoudig vind, en het duurt een jaar. En dan heb je iets als 21x dat een licentie krijgt in een mum van tijd. Ik begrijp tot vandaag niet hoe ze die licentie van BaFin hebben gekregen. 21x is een fantastisch project. Maar waarom geeft BaFin in hemelsnaam een licentie aan dit project?” Het antwoord is de chemie. Met wie je praat. Hoe overtuigend je bent. Dat is de Europese manier. Er zijn veel plekken waar je naartoe kunt. En dat is een kracht, geen zwakte. Over de Stablecoin Summit De Stablecoin Summit werd georganiseerd door BCNL Foundation en Deloitte op 29 januari in Amsterdam. Jan Scheele is bestuurslid van BCNL en Digital Leader bij het World Economic Forum. Hij is actief in het web3-ecosysteem sinds 2015 en was CEO van een blockchain-scaleup met 18 miljoen dollar aan funding. BCNL Foundation is sinds 2016 het netwerk voor blockchain en digitale assets in Nederland. De stichting verbindt bedrijven, overheden en professionals. Wat blijft hangen Schwerin’s boodschap is ontnuchterend. Europa hoeft niet in paniek te raken over dollar-stablecoins. De dollar verliest hoe dan ook terrein. De GENIUS Act stelt weinig voor. MiCA is niet perfect, maar het staat op papier. En de kracht van Europa zit in samenwerking, niet in snelheid. Het echte gevecht gaat over privacy. Niet over wie de meeste stablecoins uitgeeft. LEES HIER MEER OVER Dutch Blockchain Week 2026: Grootste editie ooit met Litecoin Summit in Amsterdam Immanuel Rodulfo • 28-11-2025 Ontdek Dutch Blockchain Week 2026: van 22 tot 28 juni in Amsterdam met Litecoin Summit, DBW Summit in de Johan Cruijff ArenA. Lees verder →

Het bericht De architect van MiCA over stablecoins, privacy en de dood van de dollar is geschreven door Immanuel Rodulfo en verscheen als eerst op Bitcoinmagazine.nl.