Całkowity zakaz kryptowalut celuje w rosyjską infrastrukturę, ale jeden punkt krytyczny decyduje, czy przepływy zanikną, czy po prostu przeniosą się za granicę

Dwudziesty pakiet sankcji Komisji Europejskiej proponuje kompleksowy zakaz wszystkich transakcji kryptowalutowych z udziałem Rosji, stanowiący eskalację od celowania w konkretnych złych aktorów do próby oczyszczenia samej infrastruktury.

Pytanie brzmi, czy UE może wystarczająco podnieść koszty obchodzenia sankcji poprzez kontrolę punktów krytycznych: regulowanych giełd, emitentów stablecoinów i pośredników finansowych z państw trzecich.

Propozycja pojawia się w momencie, gdy dane dotyczące egzekwowania już jasno wskazują na przemieszczenie.

Według TRM Labs, między 2024 a 2025 rokiem przepływy do i z objętych sankcjami podmiotów za pośrednictwem scentralizowanych giełd spadły o około 30%.

W tym samym okresie przepływy przez usługi wysokiego ryzyka, bez KYC i zdecentralizowane wzrosły o ponad 200%. Rosja nie przestała używać kryptowalut do handlu transgranicznego i omijania sankcji. Po prostu przeniosła tę działalność do miejsc poza zasięgiem zachodniej infrastruktury zgodności.

Co jest faktycznie nowe, a co jest już zakazane

Ramy sankcji UE wobec Rosji już zabraniają świadczenia usług portfeli kryptowalutowych, kont lub usług powierniczych obywatelom rosyjskim, rezydentom i podmiotom utworzonym w Rosji.

Dziewiętnasty pakiet sankcji poszedł dalej, zakazując transakcji z udziałem A7A5, rosyjskiego stablecoina, który według szacunków Chainalysis przetworzył 93,3 mld USD w niecały rok.

Komisja objęła również sankcjami konkretną infrastrukturę związaną z rosyjskim ekosystemem kryptowalutowym, w tym platformy takie jak Garantex i szersza sieć A7.

Czym więc jest „całkowity zakaz wszystkich transakcji kryptowalutowych z udziałem Rosji"?

Najbardziej prawdopodobna interpretacja jest taka, że rozszerza on zakres poza usługi powiernicze, obejmując każdą osobę lub firmę z UE, która ma do czynienia z rosyjskimi dostawcami usług kryptowalutowych lub ułatwia transakcje związane z Rosją.

Projekt języka wyraźnie wskazuje na pośredników z państw trzecich, sygnalizując, że UE zamierza ścigać pośredników poza swoją bezpośrednią jurysdykcją. Jest to przejście od „sankcjonowania aktora" do „oczyszczania infrastruktury", próba uczynienia samej infrastruktury niezdatnej do użytku, a nie tylko blokowania poszczególnych podmiotów.

Jak działa omijanie sankcji i dlaczego infrastruktura ma większe znaczenie niż aktorzy

Omijanie sankcji w kryptowalutach działa na trzech poziomach: tożsamości, jurysdykcji i instrumentu.
Omijanie tożsamości jest najłatwiejsze i najmniej interesujące, takie jak fałszywe KYC, podmioty-przykrywki i konta nominatów.

Omijanie jurysdykcji to miejsce, gdzie toczy się prawdziwa akcja: przekierowywanie przez dostawców usług aktywów wirtualnych spoza UE, biura OTC, brokerów z Telegrama i banki z państw trzecich, które nie egzekwują sankcji UE.

Omijanie instrumentów oznacza przejście na stablecoiny i niestandardowe szyny płatnicze, które omijają tradycyjne punkty krytyczne bankowości.

Stablecoiny dominują w tym krajobrazie. Chainalysis informuje, że stablecoiny stanowią 84% wolumenu nielegalnych transakcji, a ten udział rośnie wraz ze wzrostem presji egzekucyjnej na regulowanych giełdach.

A7A5, rosyjski stablecoin już objęty sankcjami UE, ilustruje strategię: ztokenizowany system płatności zaprojektowany w celu replikowania funkcji bankowości korespondencyjnej bez polegania na zachodniej infrastrukturze finansowej.

Studium przypadku Garantex ilustruje, jak egzekwowanie może zakłócić te szyny, ale także jak szybko aktywność się odbudowuje.

Garantex, moskiewska giełda objęta sankcjami USA w 2022 roku, kontynuowała działalność, dopóki Reuters nie poinformował, że Tether zablokował portfele związane z platformą.

Usługa zawiesiła działalność niemal natychmiast, pokazując, że emitenci stablecoinów mogą działać jako decydujący punkt krytyczny. Ale doniesienia wskazują również, że aktywność związana z Garantex przeniosła się do usług opartych na Telegramie i innych miejsc offshore.

To, co się stało, to przemieszczenie, a nie eliminacja.

Stablecoiny, emitenci i presja na państwa trzecie

Całkowity zakaz UE może być skuteczny, jeśli kontroluje właściwe punkty krytyczne.

Najważniejszy to wykup stablecoinów. Stablecoiny takie jak USDT i USDC są instrumentami na okaziciela, ale nadal wymagają wjazdów i wyjazdów w celu konwersji na fiat lub inne aktywa.

Jeśli Tether, Circle i inni emitenci współpracują z sankcjami UE poprzez zamrażanie portfeli lub blokowanie wykupów powiązanych z rosyjskimi adresami, koszty tarcia omijania sankcji gwałtownie rosną.

Epizod Garantex dowodzi, że ten mechanizm działa, przynajmniej taktycznie.

Drugim punktem krytycznym są pośrednicy z państw trzecich. Jeśli podmioty związane z Rosją mogą wypłacić gotówkę za pośrednictwem giełd w jurysdykcjach, które nie egzekwują sankcji UE, wpływ zakazu na całkowitą aktywność będzie minimalny.

Wyraźne skupienie Komisji na pośrednikach z państw trzecich sugeruje świadomość tego ryzyka, ale wykonanie jest trudniejsze.

UE nie ma bezpośredniej władzy egzekucyjnej nad podmiotami spoza UE, więc musi polegać na sankcjach wtórnych, presji dyplomatycznej lub ograniczeniach dostępu do rynków finansowych UE.

Trzecim punktem krytycznym jest nadzór nad regulowanymi przez UE dostawcami usług kryptowalutowych. Jeśli CASP-y przestrzegają rygorystycznie, przepływy związane z Rosją dotykające platform UE gwałtownie spadają. Jeśli egzekwowanie jest fragmentaryczne lub powolne, dominuje przemieszczenie.

Spadek przepływów do objętych sankcjami podmiotów za pośrednictwem scentralizowanych giełd o 30% już odzwierciedla zgodność bazową.

Przyszłość przepływów kryptowalutowych Rosja-UE

Wpływ całkowitego zakazu zależy od scenariusza egzekucji.

Pierwszy scenariusz to tylko zgodność, w którym CASP-y UE przestrzegają zakazu. Trasy offshore i miejsca bez KYC pozostają dostępne. Przepływ punktu kontaktowego UE spada o 20%-40%, następnie o 60%-80%.

Jednak 60%-80% przemieszczonego przepływu pojawia się ponownie za pośrednictwem platform spoza UE, giełd zdecentralizowanych i brokerów z Telegrama.

Całkowita aktywność kryptowalutowa związana z Rosją prawie się nie zmienia, a UE traci widoczność i wpływ.

Drugi scenariusz obejmuje ściskanie punktów krytycznych, w którym UE koordynuje się z emitentami stablecoinów i celuje w pośredników z państw trzecich poprzez sankcje wtórne lub ograniczenia dostępu do rynku.

Przepływ punktu kontaktowego UE spada o 50%-75%, do 25%–50%. Koszty omijania sankcji gwałtownie rosną: szersze spready na rynkach OTC, więcej pośredników, większa zależność od niestandardowych szyn, takich jak A7A5. Całkowita aktywność trwa, ale Rosja płaci premię w postaci tarcia i ryzyka kontrahenta.

Trzeci scenariusz to symboliczne egzekwowanie. Jednomyślność stoi w miejscu, nadzór pozostaje nierówny, a zasięg państw trzecich jest słaby. Przepływ punktu kontaktowego UE spada o 0-20%, do 80%-100%.

Omijanie dostosowuje się szybciej niż egzekwowanie. Zakaz staje się sygnałem dyplomatycznym, a nie ograniczeniem operacyjnym.

Co faktycznie określa wynik

Ostateczny tekst prawny ma znaczenie. Jeśli zakaz definiuje „transakcje" wąsko, odnosząc się tylko do bezpośrednich przelewów między podmiotami UE a rosyjskimi adresami, łatwiej go obejść za pośrednictwem pośredników.

Jeśli jednak definiuje zakres szeroko, obejmując każdą osobę z UE ułatwiającą działalność kryptowalutową związaną z Rosją, egzekwowanie staje się bardziej wymagające, ale potencjalny wpływ rośnie.

Współpraca emitenta stablecoinów ma większe znaczenie. Tether i Circle to prywatne firmy, a nie agencje UE. Jeśli traktują zgodność z sankcjami jako centrum kosztów, a nie priorytet strategiczny, egzekwowanie zawodzi. Jeśli traktują blokowanie portfeli i odmowy wykupu jako konieczność reputacyjną i regulacyjną, szyny stają się znacznie trudniejsze w użyciu.

Presja na państwa trzecie ma największe znaczenie dla kontroli przemieszczenia.

Jeśli Rosja może wypłacić gotówkę za pośrednictwem giełd w ZEA, Turcji lub Azji Środkowej bez tarcia, zakaz UE przekierowuje przepływy. Jeśli UE może nałożyć sankcje wtórne lub ograniczenia dostępu do rynku, które zmuszają banki i CASP-y z państw trzecich do wyboru między dostępem do UE a działalnością związaną z Rosją, koszty omijania gwałtownie rosną.

Aktywność A7A5 jest wskaźnikiem wyprzedzającym. UE już celowała w token i szersza sieć A7.

Jeśli wolumen transakcji migruje dalej na niestandardowe szyny stablecoinów, które nie dotykają infrastruktury regulowanej przez UE, sygnalizuje to, że zakaz funkcjonuje jako mechanizm przemieszczenia, a nie ograniczenie.

Uczciwa gra końcowa

UE może sprawić, że trasy kryptowalutowe Rosji będą droższe i mniej wygodne.

Regulowane giełdy i kustosze UE zamkną drzwi dla przepływów związanych z Rosją, a linia bazowa zgodności zostanie zacieśniona.

Jednak, o ile UE nie może kontrolować emitentów stablecoinów, koordynować z regulatorami państw trzecich i utrzymywać spójnego nadzoru nad własnymi CASP-ami, całkowity zakaz będzie funkcjonował bardziej jak nakaz przekierowania niż wyłączenie.

Rosja nadal będzie używać kryptowalut do handlu transgranicznego i omijania sankcji. Po prostu będzie to robić w miejscach, których UE nie widzi, przy kosztach, które Rosja już wykazała, że jest gotowa ponieść.

Post Całkowity zakaz kryptowalut celuje w rosyjską infrastrukturę, ale jeden punkt krytyczny decyduje, czy przepływy umrą, czy po prostu przeniosą się offshore pojawił się najpierw na CryptoSlate.